มายูเรศวร

ตำนาน

มายูเรศวร

เทพที่เกี่ยวข้องกับนกยูง พระกฤษณะ มักประดับ ขนนกยูง บนมงกุฎ สื่อถึงความงาม ความรัก ความรื่นรมย์ และพลังธรรมชาติพระอินทร์ ในบางตำนานเกี่ยวข้องกับลวดลาย “ดวงตา” บนหางนกยูง ซึ่งถูกตีความว่าเป็นสัญลักษณ์ของการมองเห็น พลังฟ้า และความสง่างามแห่งสวรรค์ พระสรัสวตี บางภาพมีนกยูงประกอบ แต่พาหนะหลักมักเป็นหงส์หรือห่านป่า พระคเณศรูปมายูเรศวรหนึ่งของพระคเณศในบางคัมภีร์และตำนาน ทรงนกยูง จึงมีนามว่า “เจ้าแห่งนกยูง ตอนกำเนิดนกยูงพาหนะ สำนวนหนึ่งเล่าว่า ขณะพระคเณศยังทรงพระเยาว์ พระองค์ทำให้ไข่ใบหนึ่งแตกออก แล้วมีนกยูงปรากฏขึ้น พระคเณศจึงทรงนกยูงนั้น และได้รับพระนามว่า มายูเรศวร อีกสำนวนจากประเพณี โมร์เกาน์ เล่าว่านกยูงเกิดขึ้นเพื่อเป็นพาหนะทิพย์สำหรับการปราบอสูรสินธุโดยเฉพาะ บางตำนานเล่าว่าเมื่อพระคเณศเสร็จสิ้นภารกิจในปางนี้ พระองค์ได้มอบนกยูงพาหนะให้แก่ พระสกันทะ / ขันทกุมาร / มุรุกัน ผู้เป็นเทพนักรบและเป็นพระอนุชาของพระคเณศ ซึ่งสอดคล้องกับคติที่ภายหลังนกยูงกลายเป็นพาหนะเด่นของพระสกันทะในศาสนาฮินดู